Vandaag stond de slotetappe van onze wandelvakantie op het programma. Slechts 17 kilometer. Dat gaf ons iets wat we de afgelopen dagen niet vaak hadden gehad: tijd. En die tijd hebben we ook genomen.
We begonnen rustig met een ontbijt bij Suzanne en hielden ondertussen het weer goed in de gaten. Het was zo’n dag waarop je moeilijk kunt zeggen of het nu regent of droog is. Regen viel er nauwelijks, maar echt droog was het ook niet. Voor de zekerheid gingen de poncho’s weer over de rugzakken.

Het gebied waar we de afgelopen dagen doorheen hebben gewandeld blijft ons imponeren. De kleine plaatsjes, de uitgestrekte landschappen en de grootsheid van de schepping. Tegelijkertijd besef je hoe klein je als mens bent en hoe bijzonder het is dat je lichamelijk in staat bent om dit allemaal te doen.

Natuurlijk waren er momenten dat het te warm was. Andere dagen waren te koud, te nat of simpelweg saai. Maar alles bij elkaar was deze Camino meer dan de moeite waard.
Vandaag stond vooral in het teken van afdalen. Letterlijk, want het grootste deel van de route ging naar beneden. Maar ook figuurlijk. Het einde van onze wandeltocht kwam in zicht. Van vakantie, zoals wij het noemen.

Onderweg kwamen we opnieuw de groep van honderd wandelaars uit Madrid tegen. Jong en oud door elkaar. Het blijft een mooi gezicht om zoveel mensen samen op pad te zien.

In Ponferrada genoten we van de historische gebouwen en de gezellige sfeer van de stad. Intussen klaarde het weer op en kwam zelfs de zon regelmatig tevoorschijn. Ook hebben we alvast de terugreis geregeld. Morgen reizen we per bus naar Madrid Airport en vliegen we terug naar Schiphol.

We kijken terug op tien prachtige etappes. We hebben genoten, veel gezien, mooie gesprekken gevoerd en vooral zonder blessures gewandeld. De blaren zijn uitgebleven. Of het lopen van de Nijmeegse Vierdaagse daarbij geholpen heeft weten we niet, maar goede preventie zeker wel.

Om vijf uur konden we onze laatste stempel van deze reis ophalen in de basiliek van Ponferrada. Een mooi moment om deze Camino-etappe af te sluiten.
Als het aan ons ligt, gaan we volgend jaar verder. Richting Santiago de Compostela. Wellicht vanuit een ander hotel, maar met hetzelfde enthousiasme.
Voor nu kijken we dankbaar terug op twee bijzondere weken.
Buen Camino! 🚶‍♂️🚶‍♂️🙏⛪☀️📖

De weersverwachting was niet geweldig. Om half acht vertrokken we vanuit El Ganso. Op het programma stonden twee toppen van ongeveer 1500 meter. Dat betekende stevig klimmen, maar ook een afdaling die minstens zoveel aandacht zou vragen.

Na zeven kilometer hielden we onze eerste rust in Rabanal del Camino. Daarna werden we onverwacht onderdeel van een groep van ongeveer honderd wandelaars uit Madrid. Blijkbaar hadden zij besloten om vandaag gezamenlijk op pad te gaan. De jeugd die meeliep was vooral benieuwd waar wij vandaan kwamen. Voor het gemak antwoordden we maar: Amsterdam. Dan gaat het gesprek al snel over voetbal. Wij begrepen dat Real Madrid volgens hen het beste was. Wij hebben daar niet zoveel verstand van en weten alleen dat Ajax af en toe ook best aardig kan voetballen. Meer hoef je er eigenlijk niet over te zeggen.

Zes kilometer verder, in Foncebadón, volgde de tweede stop. Intussen wisselden zon en regen elkaar af. Al dat water heeft ook voordelen. De omgeving is opvallend groen en de vergezichten zijn werkelijk adembenemend.

Daarna bereikten we het bekende Cruz de Ferro. Gisteren schreef ik al wat deze plaats voor mij betekent:
“Ik draag niet alles alleen. Wat te zwaar is geef ik terug aan God. Wat goed was neem ik dankbaar mee.”

Wie denkt dat je na Cruz de Ferro alleen nog maar naar beneden hoeft, komt bedrogen uit. Eerst daalt het pad wat af om vervolgens opnieuw te stijgen. Uiteindelijk tikten we zelfs de 1503 meter aan.

Vanaf dat moment sloeg het weer om. De buien werden steviger, de temperatuur zakte en de regen zat gevaarlijk dicht tegen hagel aan. De afdaling naar beneden bestond uit losse stenen, glad gesteente en smalle passages. Dan merk je hoe blij je bent met wandelstokken. Onderweg zagen we ook genoeg voorbeelden van pelgrims die zonder stokken zichtbaar meer moeite hadden.

Het duurde lang voordat we El Acebo eindelijk zagen liggen. Daar wachtte een Nederlandse gastvrouw die haar handen vol had aan de groep uit Madrid. Eigenlijk had ze al lang willen sluiten, maar toch maakte ze tijd voor ons. Ze bracht ons naar onze kamer en liet zien waar we ons natje en droogje konden vinden. Echt een heel mooi dorpje.

Morgen wacht de laatste wandeldag van deze Camino-week, naar Ponferrada. Een relatief korte etappe.
Opvallend hoe snel omstandigheden veranderen. Aan het begin van onze tocht deden we alles om temperaturen van 36 graden te vermijden. Vandaag wandelden we op 11 graden. Prima als je in beweging bent, maar zodra je stilstaat merk je pas hoe fris het eigenlijk is.
Buen Camino! 🚶‍♂️🚶‍♂️⛰️🌧️🙏📖

De ochtend begon met een ontbijt op dezelfde plek waar we gisteren ook het avondeten hadden genoten. Met veel zorg was er een basisontbijt klaargezet. Twintig minuten later stonden we alweer buiten, klaar voor een nieuwe wandeldag.

Volgens de weersverwachting zou het in de middag gaan regenen op onze eindbestemming El Ganso. Daarom besloten we de eerste pauze over te slaan. We hadden immers net ontbeten en verwachtten rond tien uur in Astorga aan de koffie te kunnen. Na ongeveer twaalf kilometer bereikten we de stad en inderdaad: nog voordat we Astorga weer uit waren, vonden we een terras dat open was.

Onderweg passeerden we opnieuw een kruis met daaromheen een verzameling stenen. Een kleine voorbode van wat morgen komen gaat: de beroemde Cruz de Ferro.
Cruz de Ferro is misschien wel de bekendste plek op de Camino Francés. Hoog in de Montes de León staat een eenvoudige houten paal met een ijzeren kruis. Eeuwenlang hebben pelgrims daar stenen achtergelaten als symbool voor wat hen bezighoudt of wat zij willen loslaten.
Al dagen horen we verhalen van medepelgrims over dat moment. Wat leg je daar neer? Wat laat je achter?
Morgen sta ik daar zelf. Eerlijk gezegd weet ik nog niet precies wat ik met dat ritueel moet. Mijn leven heeft mij veel gegeven, veel geleerd en soms ook veel gevraagd. Niet alles wil ik achterlaten. Veel ervaringen hebben mij juist gevormd tot wie ik ben. Misschien wordt de vraag daar boven op de berg niet wat ik loslaat, maar wat ik dankbaar meeneem en wat ik in vertrouwen mag overgeven.

Voor ons samen bleef vandaag vooral een dag van gestaag klimmen. De route ging vrijwel voortdurend omhoog. Zoals zo vaak ontmoetten we onderweg weer nieuwe pelgrims, ieder met een eigen verhaal en een eigen reden om hier te lopen.

De beloofde regen kwam uiteindelijk ook. Sterker nog, nauwelijks waren we bij onze slaapplek aangekomen of de hemel ging echt open. Achteraf hadden we dus een goede keuze gemaakt door rustig door te lopen en niet te veel tijd onderweg te verliezen.
Onze overnachtingsplek ligt pal naast een supermarktje. Altijd handig. Vanavond gaan we eindelijk gebruikmaken van de gevriesdroogde maaltijden die al die tijd onder in mijn rugzak hebben meegereisd. Op de verpakking staat: “Eat well in the wild.”
Zo wild is het in El Ganso niet, maar het lijkt ons een prima moment om ze eindelijk eens te proberen.
Buen Camino! 🚶‍♂️🚶‍♂️🌧️⛰️🙏📖

Wat een topwandeldag was dit.
De dag begon met een gezamenlijk ontbijt met de medepelgrims van ons verblijf in Villar de Mazarife. Het leuke van de Camino is dat je elkaar daarna steeds weer tegenkomt. Soms één keer, soms meerdere keren op een dag. Een praatje hier, even bijpraten daar, en voor je het weet voelt een groep onbekenden als een reizend gezelschap. We kijken dan ook met veel plezier terug op ons verblijf in Villar de Mazarife.

De grootste spanning van vandaag zat opnieuw in de lucht. Letterlijk. Donkere wolken, dreigende luchten en voortdurend de vraag of de poncho’s nodig zouden zijn. Gelukkig bleef het droog. En eerlijk is eerlijk: die indrukwekkende luchten leveren ook prachtige plaatjes op.

Een van de mooiste aspecten van de Camino blijven de ontmoetingen onderweg. De gesprekken gaan soms over blaren, spierpijn, routes en technische wandelzaken. Een andere keer gaat het ineens een stuk dieper. Gisteren zat ik een tijd met een Ierse fiscalist die inmiddels in Spanje woont. Dan wordt het gesprek vanzelf wat technischer. Ik vind dat soort ontmoetingen leuk én leerzaam. Onderweg kregen we ook nog een berichtje van Tina. Met haar liepen we twee jaar geleden een deel van de Camino. Leuk hoe oude Camino-contacten blijven bestaan.

In Villavante werden we direct welkom geheten door prachtige muurschilderingen. De tafeltjes stonden uitnodigend klaar, maar helaas was alles gesloten. Zelfs de twee ezels die er rondliepen hadden weinig belangstelling voor ons. Omdat de stoelen er toch stonden, hebben we maar even gezeten voordat we weer verdergingen.

Het volgende dorp bood gelukkig wel koffie én de mogelijkheid voor een vroege lunch. Niet twijfelen maar doen. Vrijwel alle pelgrims die gisteren bij het diner aanwezig waren, kwamen even langs voor een praatje aan onze tafel. Dat voelt goed.

Hospital de Órbigo maakte veel indruk. De beroemde brug is prachtig en een open kerk is altijd een pluspunt. Deze plaats scoort hoog op ons lijstje van deze Camino.
Daarna liepen we door naar Sanitibáñez de Valdeiglesias, onze bestemming voor vandaag. Ons verblijf had een gezellig binnenplein, wat direct een huiselijke sfeer geeft.

Voor het traditionele biertje na afloop waren we aangewezen op de plaatselijke bar, die tegelijkertijd dienstdoet als ontmoetingsplek voor het dorp. De locals waren fanatiek aan het kaarten en wij genoten van hun enthousiasme.

Omdat de kok van ons hostel afwezig was, werden we voor het diner doorverwezen naar een andere locatie. Daar werden we door een van de plaatselijke bewoners bijzonder in de watten gelegd. Dat wij dit verslag nog kunnen schrijven, mag eigenlijk een klein wonder heten…🍷😄
Morgen staat alweer de volgende etappe op het programma. Om zeven uur ontbijt en daarna 25 kilometer wandelen richting El Ganso. We gaan deze week steeds hoger de bergen in. Nieuwe uitzichten wachten op ons.
Geniet mee van de beelden:
 https://youtu.be/8us2tvXF6js
Buen Camino! 🚶‍♂️🚶‍♂️🍷🙏0

Gisteren hebben we León verkend. Met een bestaande Komoot-route liepen we ruim 6,5 kilometer door de binnenstad en kregen we veel van de bezienswaardigheden te zien. Een mooie invulling van onze rustdag.

Voor vandaag leek het weer de grootste uitdaging te worden. De voorspellingen waren niet bepaald geruststellend, dus het plan was om vroeg te vertrekken. Toen de wekker rond vijf uur ging, bleek de werkelijkheid toch iets anders. Buiten zag het er weinig uitnodigend uit en daarom draaiden we ons nog maar eens om voor een extra uurtje slaap.
Terwijl we ons later klaarmaakten, rommelde de donder buiten. Maar toen we eenmaal op straat stonden, was het droog. Voordat we het stedelijke gebied van León achter ons hadden gelaten, waren we alweer zeven kilometer verder. Pas daarna verdwenen het verkeer en de drukte naar de achtergrond.

Het plan was om in het eerste dorpje te ontbijten. Helaas dacht de uitbater daar anders over, want alles was nog gesloten. Dan maar terugvallen op de noodvoorraad. Die blijkt deze Camino toch regelmatig van pas te komen.

Gaandeweg werd steeds duidelijker dat we afscheid hadden genomen van de Meseta. De lange rechte wegen maakten plaats voor een glooiend landschap met veel groen en mooie vergezichten. Een welkom nieuw decor voor de volgende fase van onze tocht.
In het volgende dorp vonden we wel een herberg, maar nog steeds geen koffie. Dat werd later gelukkig ruimschoots goedgemaakt. Onder dreigende luchten liepen we verder door een prachtig landschap.

Uiteindelijk won de regen het toch van de voorspellingen. Poncho’s aan dus. Ideaal tegen de regen, maar ook uitstekende windvangers. Gelukkig viel de hoeveelheid neerslag mee.
Het volgende dorp bood wél wat we zochten: koffie. In de weersverwachting dreigden er opnieuw buien. Het werd daardoor een korte stop. Voor de laatste vijf kilometer hielden we de poncho’s binnen handbereik, uiteindelijk waren die niet nodig.

Aan het einde van de middag bereikten we onze overnachtingsplek in Villar de Mazarife. Dan volgt een vertrouwd ritueel: douchen en de was doen. Daarna namen we een welverdiend biertje. In de bar waren we getuige van het dorpsleven. Er werd volop gespeeld en bijgepraat. Het zijn van die momenten waarop je even niet alleen pelgrim bent, maar ook een kijkje krijgt in het dagelijkse leven van de plaatsen waar je doorheen trekt.

’s Avonds schoven we opnieuw aan tafel met medepelgrims. Het gezelschap was opnieuw internationaal van samenstelling. Pelgrims uit de Verenigde Staten, Ierland, Frankrijk, Italië, Spanje en wij Nederlanders deelden een maaltijd, verhalen en ervaringen. Bijzonder hoe mensen die elkaar ’s morgens nog niet kenden, enkele uren later gezamenlijk aan tafel zitten alsof ze elkaar al veel langer kennen. Dat blijft een van de mooiste kanten van de Camino.

Morgen gaan we weer verder. De weersverwachting ziet er goed uit, dus na regen, wind en poncho’s kijken we uit naar een droge wandeldag.
Buen Camino! 🚶‍♂️🚶‍♂️🌤️🍺🙏

Pieter en Kees.

Vanochtend stonden we weer op tijd buiten. Sahagún lag nog in het donker verscholen terwijl wij de eerste stappen van de dag zetten. Langzaam kleurde de horizon lichter. Het ochtendgloren is iedere keer weer een bijzonder moment. Toch duurt het daarna nog ongeveer een uur voordat de zon daadwerkelijk verschijnt om ons tijdens de wandeling gezelschap te houden.

Voor vandaag stond een stevige etappe van 31 kilometer op het programma. Het routeboekje omschreef de route als weinig spectaculair en op momenten zelfs eentonig. Soms vraag je je af of een auteur niet een beetje overdrijft, maar deze keer konden we maar één conclusie trekken: check, klopt helemaal.

Toch viel er onderweg wel iets op. Vanaf Sahagún tot aan Reliegos staan vrijwel onafgebroken plantanenbomen langs de route. Nog lang niet allemaal volgroeid, maar duidelijk ooit geplant vanuit een visie voor de toekomst. Kilometerslang begeleiden ze de pelgrims op hun weg naar het westen. Een mooi voorbeeld van mensen die iets neerzetten waarvan vooral volgende generaties zullen profiteren.

De lange route werd slechts onderbroken door twee dorpen. Uiteraard hebben Pieter en ik daar onze maatschappelijke verantwoordelijkheid genomen door de lokale horeca financieel te ondersteunen. Koffie drinken voor het goede doel, zeg maar.

Als we de wandeldag in twee woorden moeten samenvatten, dan worden dat waarschijnlijk: lang en saai. Maar soms hoort dat ook bij de Camino. Niet iedere dag bestaat uit indrukwekkende kathedralen, schilderachtige dorpjes of spectaculaire uitzichten. Soms bestaat de dag simpelweg uit stap voor stap vooruitgaan.

Aan het einde van de middag bereikten we Reliegos. Daar wachtte een warm welkom in Auberge Las Hadas. Alles wat we nodig hadden bleek aanwezig, waardoor het ontbreken van een supermarkt geen enkel probleem was. De ontvangst voelde direct als een echte Camino-ervaring. Schoenen uit bij de deur, wandelstokken aan de kant en vervolgens welkom geheten door Rodolfo.

Die Camino-sfeer kwam ’s avonds helemaal tot leven. Rodolfo serveerde een heerlijke maaltijd en rond de tafel maakten we kennis met pelgrims uit verschillende landen. Een Deense, een Hongaarse, een Finse, een Duitser en wij twee Nederlanders deelden verhalen, ervaringen en natuurlijk een goed diner. Binnen een paar uur ontstaan gesprekken die thuis soms maanden nodig hebben. Verschillende talen, verschillende achtergronden, maar allemaal onderweg naar hetzelfde doel. Dat is misschien wel de Camino op zijn best: samen eten, samen lachen en elkaar ontmoeten. De Camino op en top.
Buen Camino! 🚶‍♂️🚶‍♂️🌅🥾🍷🙏
Kees en Pieter

Bekijk ook de vlog:

De eerste wandeldag zit erop.

Vanmorgen vertrokken we in het donker uit Frómista. Dat heeft iets bijzonders. Terwijl de meeste mensen zich nog een keer omdraaien in bed, zet je zelf de eerste stappen van de dag. De wereld ontwaakt langzaam en de temperatuur is nog aangenaam. Dat laatste zou niet lang zo blijven.

Al om acht uur zaten we aan de koffie in Revenga de Campos. Een goede traditie moet je niet uitstellen. Daar stonden we voor een keuze: de kortste route langs een drukke weg of een alternatief langs de begroeiing van een beek. Dat laatste betekende twee kilometer extra.

Twee kilometer klinkt veel, maar sommige kilometers zijn hun gewicht dubbel en dwars waard. We kozen voor debeek en kregen daar rust en groen voor terug. Onderweg ontdekten we zelfs een “vierbruggenpad”. Almere heeft er ook één, maar dit was toch een iets andere uitvoering. De overeenkomst was grappig, het decor totaal anders.

In Villalcázar de Sirga namen we nog een kopje troost voordat we aan de laatste zes kilometer begonnen. Die voerden langs een weg die maar door leek te gaan. En nog verder. En daarna nóg een stukje. Op zo’n moment leer je dat een kilometer soms verrassend lang kan zijn.

Om twaalf uur bereikten we Carrión de los Condes. De etappe zat erop voordat de grootste hitte losbarstte. Dat bleek achteraf een zegen. In de middag zocht vrijwel iedereen de schaduw op. Het leven in Spanje begint dan pas weer echt wanneer de avondkoelte terugkeert.

Morgen wacht opnieuw een warme dag. Maar eerst genieten we van een welverdiende rustavond en kijken we dankbaar terug op een prachtige eerste etappe.

**Buen Camino!**

*Kees en Pieter* 🚶‍♂️🚶‍♂️

> Soms hoef je niet verder te kijken dan de volgende stap. Ook die brengt je dichter bij je bestemming.>

Buen Camino!